TP.HCM chính thức có thêm hai bảo vật quốc gia sau quyết định công nhận đợt 14 của Thủ tướng Chính phủ, nâng tổng số bảo vật tại thành phố lên con số 25. Sự kiện công bố bát bồng gốm Hoa Lộc và bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế không chỉ là niềm tự hào của ngành văn hóa mà còn là minh chứng cho dòng chảy di sản bền bỉ của dân tộc. Đây là dịp để công chúng tiếp cận gần hơn với những cổ vật quý hiếm, qua đó nâng cao tình yêu và trách nhiệm đối với việc bảo tồn văn hóa.

Bát bồng gốm Hoa Lộc: Tuyệt tác 4.000 năm từ thời dựng nước

Bát bồng gốm Hoa Lộc là bảo vật quốc gia đang được lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước, do ông Phạm Gia Chi Bảo làm giám đốc. Với niên đại cách ngày nay khoảng 4.000 năm, hiện vật này là minh chứng vô giá cho tư duy thẩm mỹ và kỹ nghệ chế tác tinh xảo của cư dân Việt cổ trong thời đại kim khí.

Sở hữu vóc dáng cân đối với chiều cao 21cm và đường kính miệng 24cm, bát bồng được chế tác từ đất nung loại gốm cứng đặc trưng. Điểm nhấn ấn tượng nhất chính là hệ thống 13 vành hoa văn sắp đặt tỉ mỉ từ miệng xuống chân đế. Những dải văn hình chữ S, văn ấn cuống rạ và văn khắc vạch hình thoi đã tạo nên bản sắc riêng biệt, không thể trộn lẫn của nền văn hóa Hoa Lộc xưa.

(Chèn ảnh: Cận cảnh bát bồng gốm Hoa Lộc với các đường nét hoa văn tinh xảo) Caption: Bát bồng gốm Hoa Lộc là biểu tượng cho trình độ chế tác gốm điêu luyện của người Việt cổ.

Bộ tượng Tam quan Đại đế: Đỉnh cao gốm nghệ thuật Sài Gòn xưa

Khác với vẻ đẹp cổ sơ của gốm Hoa Lộc, bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế lại mang đậm dấu ấn tín ngưỡng dân gian Nam Bộ. Bộ bảo vật gồm 9 hiện vật này thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa và được tạo tác tại lò Bửu Nguyên – một trong những trung tâm sản xuất gốm Cây Mai lừng lẫy của vùng đất Sài Gòn – Chợ Lớn.

Bộ tượng khắc họa hình tượng Thiên quan ban phúc, Địa quan xá tội và Thủy quan giải ách cùng các thị giả. Về giá trị kỹ thuật, đây được xem là đỉnh cao của nghệ thuật gốm Sài Gòn với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp nặn tay truyền thống và kỹ thuật in khuôn chi tiết. Việc sử dụng bao nung để bảo vệ lớp men màu đã giúp bộ tượng giữ được vẻ rực rỡ và sống động dù trải qua bao thăng trầm thời gian.

(Chèn ảnh: Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế trưng bày tại buổi lễ) Caption: Bộ tượng Tam quan Đại đế đại diện cho dòng gốm mỹ nghệ Cây Mai đặc trưng của Nam Bộ.

Phát huy giá trị bảo vật quốc gia trong đời sống hiện đại

Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, bảo vật quốc gia không phải để cất trong kho mà cần được phát huy giá trị để công chúng thưởng ngoạn. Sở đã và đang phối hợp chặt chẽ với các nhà sưu tập tư nhân để tổ chức các buổi trưng bày chuyên đề, hội thảo khoa học nhằm mang di sản đến gần hơn với người dân.

Việc công nhận các bảo vật thuộc sở hữu tư nhân cũng cho thấy sự ghi nhận của Nhà nước đối với tâm huyết của những người đam mê cổ vật. Điều này khuyến khích cộng đồng cùng chung tay gìn giữ, bảo vệ và tôn vinh những báu vật mà cha ông để lại, góp phần làm giàu thêm kho tàng văn hóa của thành phố mang tên Bác.

Danh sách các đơn vị đang lưu giữ bảo vật quốc gia tại TP.HCM

Tính đến thời điểm hiện tại, 25 bảo vật quốc gia của thành phố đang được bảo quản và trưng bày tại các địa điểm uy tín sau:

• Bảo tàng Lịch sử TP.HCM và Bảo tàng TP.HCM.
• Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.
• Bảo tàng Gốm thời dựng nước.
• Các sưu tập tư nhân uy tín đã được Nhà nước thẩm định và công nhận.

Sự đa dạng về loại hình di sản, từ đồ gốm thời tiền sử đến các pho tượng tín ngưỡng thời cận đại, đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc diện, phản ánh quá trình hình thành và phát triển lâu đời của vùng đất phương Nam.

Kết luận

Việc TP.HCM chính thức có thêm hai bảo vật quốc gia là một dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam. Những tuyệt tác như bát bồng gốm Hoa Lộc hay bộ tượng Tam quan Đại đế không chỉ có giá trị về mặt khảo cổ, nghệ thuật mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ với cội nguồn lịch sử. Đừng quên thường xuyên truy cập Sống Việt Nam để khám phá thêm những câu chuyện văn hóa, lịch sử và những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.