Bóng chuyền là một môn thể thao Olympic, trong đó hai đội được tách ra bởi một tấm lưới. Mỗi đội ghi điểm bằng cách đưa được trái bóng chạm phần sân đối phương theo đúng luật.
Cách chơi bóng chuyền cơ bản
Một vận động viên bắt đầu lượt đánh bằng cách phát bóng (thảy hoặc thả bóng rồi đánh bằng bàn tay hoặc cánh tay), từ ngoài đường biên cuối sân, qua lưới, sang phần sân đội nhận.
Đội nhận bóng không được để bóng chạm đất ở phần sân của mình, và được chạm bóng tối đa 3 lần để đưa bóng trở lại.
Ba lần chạm — “đỡ, chuyền, đập”
Thông thường, hai lần chạm đầu tiên dùng để chuẩn bị cho đợt tấn công. Đây là chuỗi phối hợp kinh điển của bóng chuyền:
- Đỡ (bước 1) — người đầu tiên đỡ bóng phát/tấn công của đối phương, đưa bóng lên cao.
- Chuyền (bước 2) — người chuyền hai đặt bóng vào vị trí thuận lợi.
- Đập (bước 3) — chủ công bật nhảy đập bóng qua lưới sao cho đối phương không chặn hay đỡ được.
Hiểu chuỗi này là hiểu bản chất bóng chuyền: đây là môn của phối hợp đồng đội, một người không thể tự ghi điểm.
Các kỹ thuật cơ bản
| Kỹ thuật | Dùng khi |
|---|---|
| Chuyền bóng cao tay | Bóng đến ngang mặt; dùng các ngón tay đẩy bóng |
| Đệm bóng (chuyền thấp tay) | Bóng đến thấp/mạnh; dùng cẳng tay đỡ |
| Phát bóng | Bắt đầu mỗi pha bóng |
| Đập bóng | Tấn công dứt điểm |
| Chắn bóng | Chặn cú đập của đối phương ngay trên lưới |
Sân và đội hình
Mỗi đội trên sân có 6 người, xoay vòng vị trí theo chiều kim đồng hồ mỗi khi giành lại quyền phát bóng. Việc xoay vòng buộc mỗi người phải chơi được nhiều vị trí, không chỉ chuyên một chỗ.
Lợi ích của chơi bóng chuyền
- Phát triển toàn thân — bật nhảy, chạy, vươn tay liên tục.
- Phản xạ nhanh — bóng di chuyển nhanh, phải phán đoán sớm.
- Tinh thần đồng đội — thắng thua phụ thuộc phối hợp, không phải cá nhân.
- Ít va chạm — có lưới ngăn cách nên an toàn hơn bóng đá, bóng rổ.
Người mới nên tập gì?
Tập đệm bóng bằng cẳng tay trước — đây là kỹ thuật dùng nhiều nhất khi đỡ bóng. Chú ý khép hai cẳng tay thành mặt phẳng, khuỷu tay thẳng, dùng lực chân đẩy lên chứ không vung tay. Khi đã quen mới học chuyền cao tay và đập bóng.
Lưu ý an toàn: khởi động kỹ cổ tay, ngón tay và cổ chân — đây là những chỗ dễ chấn thương nhất khi chơi bóng chuyền.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi đội được chạm bóng mấy lần?
Tối đa 3 lần chạm để đưa bóng trở lại phần sân đối phương; thông thường theo chuỗi đỡ – chuyền – đập.
Mỗi đội có bao nhiêu người trên sân?
Sáu người, xoay vòng vị trí mỗi khi giành lại quyền phát bóng.
Người mới nên tập kỹ thuật nào trước?
Đệm bóng bằng cẳng tay — kỹ thuật dùng nhiều nhất để đỡ bóng, an toàn và dễ kiểm soát.
Tư liệu tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – mục “Bóng chuyền”.
Đọc thêm cùng chủ đề:
- Văn hóa Việt Nam – đặc trưng cơ bản và 4 giá trị cốt lõi
- Văn hóa ẩm thực Việt Nam – 5 đặc trưng và khác biệt ba miền
